Çocuklarda Düz Tabanlık

Düz Tabanlık  Hakkında

Düz tabanlık, ayak tabanında düzleşme durumudur. Düz tabanlık özellikle, çocuk ayağına bastığında daha belirgin hal alır. Bir çok anne ve babada çocuklarının düz taban olup olmadığı konusunda endişe vardır. 2 yaş ve altı çocuklar incelendiğinde düz tabanlık oranı % 90 ların üzerinde iken; 10 yaş grubu çocuklarda düz tabanlık oranı sadece % 4 tür.

Düz tabanlık, birçok çocukta esnek tipte olup zaman içinde düzelmektedir. Ancak, düz tabanlık şüphesi olan çocukların ortopedi muayeneden geçerek ayırıcı tanılarının yapılması gereklidir. Düz tabanlık, kısa Aşil tendonu, ayak dış grup adelerinin (peroneal) spastisitesi ve ayak kemiklerinin arasında köprü olması durumunda tedavi gerektirir.

Zaman İçinde Düzelen Düztabanlık Ne Şekilde Olur?

Aşağıdaki şekillerde görüldüğü gibi, ayakta durunca ayak arkında düzleşme var ve çocuk parmak ucuna yükseldiğinde ark (ayak alt içteki çukur) normale dönüyorsa bu durum büyük olasılıkla bizim esnek düztabanlık olarak adlandırdığımız formdur. Bu formdaki düz tabanlık büyük ölçüde zamanla normale dönmektedir. Bir grup çocukta 4-5 yaşta ayak normale dönerken bir grup çocukta da düz tabalığın tamamen düzelmesi 8 – 10 yaşını bulmaktadır.

Esnek düztabanlık durumunda hiç bir tedavi uygulanmaz. Ancak; düz tabanlık, kısa Aşil tendonu, ayak dış grup adelerinin (peroneal) spastisitesi ve ayak kemiklerinin arasında köprü olması gibi başka nedenlerden kaynaklanırsa tedavi gerektirir.

Çocuklarda Ortopedik Bot Uygulaması Faydalı mıdır?

Günümüzde, düz tabanlık tedavisinde ortopedik bot veya tabalık kullanılmaz. Yapılan çalışmalar, bu tip ortopedik kullanan veya hiç tedavi almayan çocuklarda 10 yaşa kadar aynı yüksek oranda (% 95) düzelme olduğunu göstermiştir. Geçmiş yıllarda rutin kullanılan ortopedik bot tedavisi yerine günümüzde esnek düztabanlığı olan çocukların evde yalın ayak yada çorapla yürümeleri önerilmektedir.

Ortopedik bot veya ortopedik tabanlık; çocuğun ayağının gelişmine yada düz tabanlığın düzelmesine katkı sağlamamaktadır. Ancak, çocukta aktivite ile baldırlarda ağrı, çabuk yorulma şikayetleri varsa destek amaçlı olarak ortopedik bot yada tabanlık kullanılabilinir.

Düz tabanlık, ileri düzeyde ise, hastada ağrı, yürüme güçlüğü, ayakkabı problemi ve fonksiyon kayıplarına neden oluyorsa cerrahi tedavisi mümkündür. Bu durumda sıklıkla; arthroeresis dediğimiz kemikler (talus ve kalkaneus) arasına titanium bir implant yerleştirme yada artrodez dediğimiz kemikler arasında birleştirme operasyonları ile çok başarılı sonuçlar alınır.

Bu Ameliyatlardan Sonra Tekrarlama Görülür mü?

Hastaya uygun ameliyat seçimleri ile düz tabanlıkta cerrahi sonrası tekrarlama görülmemektedir.

Ortopedik Ayakkabı Efsanesi

Ayakbaı ile Tedavi Olur Mu

“Ortopedik ayakkabı” demek ayak hastalıkları ve çeşitli deformitelerinde özel olarak o ayağa göre imal edilmiş ayakkabı demektir. Günümüzde çok nadiren, ciddi bazı ayak hastalıklarında bu tarz ayakkabılar tavsiye edilir. Çocukların giymesi gereken aslında bu “ortopedik” ayakkabılar değil, “anatomik” veya “fizyolojik” dediğimiz, biraz önce tarif ettiğim tarzda ayakkabılardır.

Yürümeyen bir çocuğun ayağında eğer gözle görülür bir deformite varsa,  yürüyen bir çocukta eğer topuklar aşırı dışa doğru kayıyorsa ve 5-6 yaşından sonra düztabanlıkta hiçbir düzelme olmuyorsa, ayak konusunda tecrübeli bir ortopediste başvurulmalıdır. Burada önemli olan fizyolojik yani normal düz tabanlıkla patolojik yani fizyolojik olmayan düz tabanlığın ayırt edilmesidir. Patolojik durumlar ancak ayak konusunda tecrübeli ortopedistler tarafından ayırt edilebilirler.

İlk 5 yaşta düz tabanlık normal bir durum olmasına karşılık, ufak bir grup çocukta bu durum 10 yaşından sonra da düzelmeyebilmektedir. Hangi çocukta bu durumun devam edeceğinin önceden bilinmesi ise bilimsel olarak tam mümkün değildir. 8 yaşından sonra ayakları ileri derecede düz taban fakat hiçbir şikayeti olmayan çocuklara ne yapılması gerektiğini de bugün bilim net olarak açıklayamamaktadır. Bu hem bilim hem de, tıbbın bir çok alanında olduğu gibi, bir sanattır. Klinik ve radyolojik (röntgen ile inceleme) bir çok faktör bir arada değerlendirildikten sonra hekimin hissiyatı önemlidir. Tabi burada kastedilen hekim, ayak konusunda tecrübeli bir ortopedisttir.

Tabanlık Kullanımının Yeri Nedir?

Düz Tabanlılık

Tabanlık kullanımının ayağı düzeltici veya deformite oluşumunu engelleyici hiçbir etkisi yoktur. Bu bilimsel olarak kanıtlanmıştır.  Fakat düztabanlığa bağlı ağrısı olan çocuklarda tabanlık verilebilir. Ayağa özel,işin uzmanınca yapılan tabanlıklar ağrıyı gidermede ve deformitenin ilerlemesini azaltmada etkili olabilirler. Aşil tendonu dediğimiz arkadan topuğa yapışan kuvvetli Aşil bağına düzenli germe egzersizleri yapılması da faydalıdır.

Düz Tabanlık Ameliyatla Düzelir mi?

Evet, düzeltilebilir. Burada önemli olan zamanlama ve hangi çocuklara ameliyat yapılması gerektiğine karar vermektir. Burada doktorun tecrübesi çok önemlidir. Genel olarak prensip hiç şikayeti olmayanlara dokunmamaktır. Burada “şikayet” ile kastedilen sadece ağrı değildir. Ayakkabılarda deformasyon, koşmada zorlanma veya çocuğun bacaklarından atipik şikayetleri olması da dikkate alınmalıdır. Eğer altta yatan başka bir neden yoksa ve çocuğun düz tabanlığının daha da ilerleyeceğine inanıyorsak, 7-8 yaşından itibaren ameliyat edilebilir. Ama altta yatan nedenlerin olduğu esnek olmayan patolojik düz tabanlıklarda ameliyat daha erken de yapılabilir.

Leave a Reply